Nut Zaanstad

Evolueren wij nog? door Nico van Straalen
2025-09-01 20:00 UTC | De Wormerveerse Vermaning, Zaanweg 57, Wormerveer, 1521 DM, Nederland
Er zit een aap in ons lichaam, een zoogdier en een vis, ook nog resten van een worm en zelfs nog stukjes bacterie. Ons lichaam is het product van een lange evolutie, die zijn beslag kreeg toen de Homo sapiens ontstond, 320.000 jaar geleden. Maar de evolutie gaat nog steeds door. Welke veranderingen kunnen we verwachten in de toekomst? Hoe ziet ons lichaam eruit over 500 duizend jaar?
Nico M. van Straalen is emeritus Hoogleraar Dierecologie aan de Vrije Universiteit Amsterdam, schrijver van “Evolueren wij nog” (AUP, 2017), “Encyclopedie van de Evolutiebiologie” (Ensie, 2019) en “Human Evolution and Development (AUP, 2019).

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

DE VERMANING EN ‘T NUT “LITERAIR” EVA HOEKE IN GESPREK MET … TINEKE CEELEN
2025-09-21 15:00 - 16:30
DE VERMANING EN ‘T NUT “LITERAIR” EVA HOEKE IN GESPREK MET … TINEKE CEELEN
Na haar studie culturele antropologie werkte Tineke Ceelen in verschillende landen voor o.a. Memisa (nu Cordaid), het Rode Kruis en Stichting Vluchteling en werd in Nederland hét gezicht van mensen op de vlucht.
In haar recente boek ‘Vlucht – Van oorlog naar crisis naar ramp, een leven lang’, vertelt zij openhartig over grote veranderingen die zij zag in de hulpverlening en in de houding tegenover vluchtelingen. Het boek beschrijft de helse keuzes die gemaakt worden in de hulpverlening en de vele, soms hilarische, soms dramatische en soms hartverwarmende gebeurtenissen in haar 35-jaar lange carrière als internationaal hulpverlener. Ceelen schreef ‘Vlucht’ in samenwerking met Volkskrant-journalist en schrijver Lidy Nicolasen.
Reserveren kan uitsluitend via de website van de Wormerveerse Vermaning. Dit geldt ook voor leden van ‘t Nut! Ga naar: https://wormerveerse-vermaning.weticket.io/eva-hoeke-in-gesprek-met-tineke-ceelen en klik op de groene knop: “RESERVEREN”.
Alle gegevens op een rij:

Datum: zondag 21 september 2025
Aanvang 15.00 uur
Zaal open 14.30 uur
Einde: 16.30 uur
Toegangsprijs voor leden van ’t NUT € 15
Toegangsprijs voor niet-leden € 18,50
Reserveren uitsluitend via https://wormerveerse-vermaning.weticket.io/eva-hoeke-in-gesprek-met-tineke-ceelen
Plaats: Wormerveerse Vermaning, Zaanweg 57 in Wormeerveer

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Ziekenhuizen in de Zaanstreek / Enige anekdotes
2025-09-30 14:30
Ziekenhuizen in de Zaanstreek
van A tot Z (van Assendelft rond 1900 tot Zaandam heden) door Marijke van Essen-Pouwer
Enige anekdotes
uit de geschiedenis van de geneeskunde mede aan de hand van oude instrumenten door Dr. Hans Oomen
De Commissie Historie Zaanse Ziekenhuizen (CHZZ), onderdeel van het Zaans Medisch Centrum, bestaat uit 8 voormalige medewerkers (gepensioneerd).
Op dinsdagmiddag 30 september 2025 zal Marijke van Essen, secretaris van de CHZZ, de geschiedenis, met veel foto’s in een PowerPointpresentatie vertellen vanaf de eerste ziekenbarakken in 1883 en de eerste kleine ziekenhuizen rond 1900 tot aan het nieuwe Zaans Medisch Centrum in Zaandam. Dr. Hans Oomen, voorzitter van de CHZZ, zal in zijn presentatie met veel foto’s vertellen over de ontwikkeling van de geneeskunde door de jaren heen, evenals een aantal anekdotes. Hierbij zal een aantal instrumenten worden getoond afkomstig uit het Zaans Medisch Museum, gevestigd in Wormer. (zie www.chzz.nl)

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Geprolongeerd wegens succes: de cursus ‘Zaterdagschrijven’, nu met als thema: ‘Echt gebeurd! Of niet?’ Door Ellis van Atten
2025-10-04 10:00 - 12:00, 2025-10-18 10:00 - 12:00, 2025-11-01 10:00 - 12:00, 2025-11-15 10:00 - 12:00
Het alledaagse leven levert de beste verhalen op. Iedereen maakt mooie, verdrietige, gênante, ontroerende, frustrerende en vrolijke dingen mee. Soms te bijzonder om waar te zijn.
Die dingen gebruiken we als basis voor verhalen; soms zoals het was, soms mooier en soms erger dan het was.
De cursus is voor beginnende en geoefende schrijvers. Ellis daagt iedere cursist uit met verschillende werkvormen en na afloop ga je naar huis met een mooie tekst om te bewaren of verder aan te werken.
De cursus vindt plaats op 4 en 18 oktober en 1 en 15 november 2025, telkens van 10 tot 12 uur in de foyer van de Wormerveerse Vermaning.
De kosten voor de vier zaterdagochtenden zijn € 45 voor leden van Nut Zaanstad en € 65 voor niet-leden.
Heb je interesse geef je dan op bij ons lid van de Programmacommissie Anneke Vlot via: anneke.vlot@gmail.com

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Je kunt je aanmelden via dit mailadres: anneke.vlot@gmail.com.
Kosten voor leden €40,00 en voor niet-leden €55,00
Lid worden? Lees verder »

Sporen van dagelijks leven in de Zaanstreek in 17e eeuwse bronnen. Een lezing door Frans Hoving, oud Gemeentearchivaris van Zaanstad
2025-11-03 20:00
Georg Henri Petri was een Lutherse dominee, die in de tweede helft van de 17e eeuw in Zaandam werkzaam was. Hij verwerkte allerlei persoonlijke notities in de kerkelijke administratie en er is zelfs een ‘kantooragenda’ van hem bewaard gebleven. Bij zorgvuldige lezing kom je heel wat te weten over het leven in de Zaanstreek in de tweede helft van de zeventiende eeuw.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

DE VERMANING EN ‘T NUT “LITERAIR” EVA HOEKE IN GESPREK MET … YVONNE KROONENBERG
2025-11-16 15:00 - 16:30
DE VERMANING EN ‘T NUT “LITERAIR” EVA HOEKE IN GESPREK MET … YVONNE KROONENBERG
Yvonne Kroonenberg is in 1950 in Amsterdam geboren aan het Waterlooplein. Ze is afgestudeerd klinisch psycholoog en heeft vijf jaar lang therapie gegeven. Vanaf 1981 schrijft ze columns voor diverse media. Ze schrijft over alles wat mensen tot wanhoop drijft en bij elkaar brengt.
In 1986 verscheen haar eerste boek Alle mannen willen maar één ding. De onderwerpen waar ze graag over praat zijn de liefde en alles wat daarin verkeerd gaat: familieverhoudingen, mantelzorg en godsdienst. Daarnaast schrijft ze romans voor jonge meisjes die van paarden en pony’s houden. Recente boeken zijn: Leven voor gevorderden (2023) en Wormen en aarde – De volkstuin (2025). Bekende boeken van haar zijn onder andere: Alles went behalve een vent (1989), Het zit op de bank en het zapt (1997) en Monogamie voor beginners (2006).
Reserveren kan uitsluitend via de website van de Wormerveerse Vermaning. Dit geldt ook voor leden van ‘t Nut! Ga naar: https://wormerveerse-vermaning.weticket.io/eva-hoeke-in-gesprek-met-yvonne-kroonenberg en klik op de groene knop: “RESERVEREN”.
Alle gegevens op een rij:

Datum: zondag 16 november 2025
Aanvang 15.00 uur
Zaal open 14.30 uur
Einde: 16.30 uur
Toegangsprijs voor leden van ’t NUT € 15
Toegangsprijs voor niet-leden € 18,50
Reserveren uitsluitend via https://wormerveerse-vermaning.weticket.io/eva-hoeke-in-gesprek-met-yvonne-kroonenberg
Plaats: Wormerveerse Vermaning, Zaanweg 57 in Wormeerveer

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Milieuproblematiek in Noord-Holland door Jantine Leeflang
2026-01-26 20:00
Deze lezing stond gepland voor 5 januari, maar moest in verband met slechte weersomstandigheden helaas geannuleerd worden. De lezing is inmiddels verplaatst naar maandag 26 januari.
Noord-Holland staat voor grote uitdagingen als het gaat om natuur en milieu. In een dichtbevolkte provincie wordt nu ruimte gegeven aan intensieve landbouw en grote industrieën. Tot welke milieuvervuiling leidt dit? Welke gevolgen heeft dit voor onze (on)gezonde leefomgeving?

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Art Nouveau in Nancy door Annemarie en Henk Teunen
2026-02-03 14:30
Tijdens de Belle Epoque 1871-1914 vestigden zich vele fabrikanten en welgestelden in Nancy, die een mooie villa met dito inrichting wensten.
Daar konden Emile Gallé, glaskunstenaar en Louis Majorelle, meubelontwerper, voor zorgen. We bekijken Art Nouveau villa’s, ook die van Majorelle met zelf ontworpen inrichting en we bezoeken het Musée de l’Ecole de Nancy, het voormalige woonhuis van verzamelaar Eugene Corbin met een prachtige collectie Art Nouveau Nancy.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

’t NUT EN DE VERMANING “LITERAIR” : EVA HOEKE IN GESPREK MET … FRANCINE OOMEN
2026-02-15 15:00 - 16:30
EVA HOEKE IN GESPREK MET … FRANCINE OOMEN
Voor een nieuwe ontmoeting in de reeks “LITERAIR” bijeenkomsten komt op zondag 15 februari 2026 Francine Oomen voor u naar de Wormerveerse Vermaning.
Francine Oomen schrijft graphic novels, poëzie, columns en essays. Ze verwierf grote bekendheid en won vele prijzen met haar ‘Hoe overleef ik…’ serie. In 2007 verscheen haar eerste poëziebundel (voor volwassen): ‘Gek van liefde’. In 2015 verscheen haar laatste jeugdboek, waarna ze het roer omgooide. In 2017 verscheen ‘Oomen stroomt over’, een graphic memoir voor volwassenen, met als thema’s de overgang, transformatie en emancipatie. In november 2017 verscheen het bijbehorende werkboek: ‘Logboek van een overstroming’ en het ‘Overstroomkwartet’. In 2025 verscheen de eerste ‘Hoe overleef ik’ voor volwassenen: ‘Hoe overleef ik alles wat ik niemand vertel?’. Reserveren en betalen kan uitsluitend via de website van de Wormerveerse Vermaning. Dit geldt ook voor leden van ‘t Nut! Ga naar: https://wormerveerse-vermaning.weticket.io/eva-hoeke-in-gesprek-met-francine-oomen Alle gegevens op een rij:

Datum: zondag 15 februari 2026
Aanvang: 15.00 uur
Zaal open: 14.30 uur
Einde: 16.30 uur
Toegangsprijs voor leden van ’t NUT: € 15
Toegangsprijs voor niet-leden: € 18,50
Reserveren en betalen uitsluitend via de website van de Wormerveerse Vermaning (zie hierboven)
Plaats: Wormerveerse Vermaning, Zaanweg 57 in Wormeerveer

Bouw- en kleurcultuur in Nederland en de Zaanstreek door Daniel Didden en Rob van Maanen
2026-03-02 20:00
Lokale Bouwcultuur
In de loop der eeuwen heeft zich overal lokale cultuur gevormd. Grotendeels ontstond deze organisch, ingegeven door – letterlijk en figuurlijk – voor de hand liggende oplossingen.
Hieruit kwamen tradities voort die vaak in stand worden gehouden zonder de oorsprong ervan nog te kennen.
De lezing bestaat uit twee delen. In het eerste deel zal onderzoeker, bouw- historicus en ontwerper Daniel Didden, ingaan op het begrip “bouwcultuur”, hoe deze te onderscheiden is en hoe deze in de toekomst kan bijdragen aan behoud en versterking van lokale identiteit. In het tweede deel zal kleurspecialist Rob van Maanen van Het Kleurbureau ingaan op het begrip “kleurcultuur” als visueel extreem belangrijk onderdeel van de bouwcultuur, de Zaanse uitzondering in Nederland en de kans die onderzoek biedt.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Jaarvergadering
2026-03-16 20:00
Jaarvergadering (uitsluitend voor leden)
Departement Zaanstad der Maatschappij tot Nut van ‘t Algemeen. Uitreiking Nutsprijs.
Na de pauze zal een lezing worden gehouden. Gegevens hierover volgen later.
Uitreiking Nutsprijs
Voorheen bepaalde het bestuur van het departement wie de Nutsprijs zou ontvangen. Tijdens de Algemene ledenvergadering van 2022 is besloten dat het bestuur vanaf 2023 per e-mail drie kandidaten voor de Nutsprijs aan de leden zal voorleggen. Ieder lid kan, eveneens via e-mail, zijn of haar stem op zijn of haar favoriete kandidaat uitbrengen. De kandidaat met de meeste stemmen zal na afloop van de Algemene ledenvergadering de Nutsprijs ontvangen. Begin 2026 kunt u hierover een bericht verwachten.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Stoepplantjes en burgerwetenschap door Nienke Beets
2026-04-13 20:00
Wilde planten die spontaan opkomen in onze tuinen, parken en op straat worden bestempeld als onkruid en gewied. Men vindt het niet netjes staan maar deze planten zijn van grote waarde voor mens en natuur. Uit dit gedachtegoed is het Stoepplantjes onderzoek ontstaan waarbij onderzoeker Nienke Beets met burgers de stadsflora van Nederland in kaart heeft gebracht. Zij doet hierbij onderzoek naar biodiversiteit maar ook naar de deelnemers. Waarom doen ze eigenlijk mee? Hebben mensen écht zoveel afkeer voor wilde planten in hun stad of dorp?
Nienke Beets is Zaanse bioloog en wetenschapscommunicatie onderzoeker. Ze doet haar promotieonderzoek vanuit de botanische tuin Hortus Botanicus Leiden en de vakgroep Science Communication & Society, beide verbonden aan Universiteit Leiden. In lezingen, blogs, kranten, radio en tv deelt zij met regelmaat verhalen over stadsplanten en haar onderzoek.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

‘t Nut en de Vermaning Literair
2026-04-19 15:00 - 16:30, 2026-09-20 15:00 - 16:30, 2026-11-15 15:00 - 16:30
’t Nut en de Vermaning organiseren samen Literaire middagen
Literaire middagen
Op de zondagmiddagen om 15.00 uur tot 16.30 uur gaat Eva Hoeke in gesprek met een bekende schrijver.
Dit vindt één keer per kwartaal plaats. Afgelopen jaar werden al veel bekende schrijvers uitgenodigd: o.a.
Midas Dekkers, Jan Brokken, Yvonne Kroonenberg.

Reserveren kan uitsluitend via de website van de Wormerveerse Vermaning. Dit geldt ook voor leden van ‘t Nut! Ga naar: https://www.wormerveersevermaning.nl/agenda/ en klik op de groene knop: “RESERVEREN”.
Alle gegevens op een rij:

Toegangsprijs voor leden van ’t NUT € 15
Toegangsprijs voor niet-leden € 18,50
Reserveren uitsluitend via https://www.wormerveersevermaning.nl/agenda/
Plaats: Wormerveerse Vermaning, Zaanweg 57 in Wormeerveer

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Leden krijgen korting en betalen geen €18,50 maar €15.
Reserveren uitsluitend via: https://www.wormerveersevermaning.nl/

Tewerkgesteld Getuigenissen van de Arbeitseinsatz door Renske Krimp-Schraven
2026-05-11 20:00
Maak kennis met een onderbelicht hoofdstuk uit de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog tijdens de lezing. ‘Jij hebt voor de Duitsers gewerkt, kregen vele mannen bij thuiskomst in 1945 te horen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog waren ruim 500.000 Nederlanders tewerkgesteld geweest voor nazi-Duitsland. Historicus en auteur Renske Krimp-Schraven gaat in op de verhalen van mannen die tijdens de oorlog verplicht voor de Duitsers moesten werken. Wat maakten zij mee? En voor welke morele dilemma’s kwamen zij te staan? Waarom zwegen zovelen van hen na terugkomst? Deze lezing biedt kans om meer te leren over de Arbeitseinsatz, die diepe sporen heeft nagelaten in de levens van Nederlandse tewerkgestelden en op dat van hun familie.
Renske Krimp-Schraven is historicus en onderzoeker. De afgelopen jaren werkte zij aan een gezamenlijk onderzoeksproject van het Nationaal Comité 4 en 5 mei en het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies over de herinnering van Nederlanders die in het kader van de Arbeitseinsatz werden tewerkgesteld.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Het heelal door de ogen van De James Webb Space Telescope door Govert Schilling
2026-09-07 20:00
Het is het nieuwste troetelkind van de astronomie: de James Webb Space Telescope. Deze supergevoelige ruimtetelescoop – de opvolger van de Hubble Space Telescope – is eind 2021 gelanceerd, en produceert aan de lopende band fascinerende resultaten en spectaculaire foto’s.
Wetenschapsjournalist Govert Schilling vertelt in zijn lezing over de voorgeschiedenis en de bouw van het ingenieuze instrument en presenteert een groot aantal indrukwekkende beelden, die tezamen een prachtige kennismaking bieden met de mysterieuze kosmos waar wij allemaal deel van uitmaken.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Waarom taalverloedering niet bestaat door Dr. Jan Stroop
2026-10-06 14:30
Wij hebben als sprekers van onze moedertaal een feilloos gevoel voor wat grammaticaal is en wat niet. Toch merken we dat veel sprekers van ’t Nederlands fouten maken tegen bepaalde regels. Ze zeggen: hun hebben gelijk en hij is groter als zijn broer. Over deze taalfouten winden veel Nederlandssprekenden zich op. Maar zijn ’t eigenlijk wel taalfouten? Of denken we alleen maar dat ’t fout is omdat iemand ons heeft gezegd dat ’t fout is. Jan Stroop beweert dat iemand die zijn moedertaal spreekt, geen fouten maakt. Dat komt door ’t taalgevoel dat we tijdens onze kleutertijd verworven hebben en waardoor we zinnen kunnen maken en begrijpen. Over dat feilloze taalgevoel en over ’t verschil tussen wat zogenaamd “fout” en wat echt fout is, daarover gaat deze interactieve spreekbeurt.
Dr. Jan Stroop heeft gestudeerd aan de universiteit van Nijmegen. In 1977 werd Stroop hoofdmedewerker bij de afdeling Nederlandse Taalkunde van de Universiteit van Amsterdam.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »

Tot Lering en Vermaak door Bas Zevenbergen
2026-11-09 20:00
Humor, liefde, erotiek, drank, muziek, bedrog en regelmatig een waarschuwend vingertje. Dit zijn zomaar wat ingrediënten van de genre-schilderkunst. Schilderijen gebaseerd op het dagelijks leven van de 17e eeuw. Geschilderd door bekende meesters zoals Vermeer, Jan Steen, Hals, Gerard Dou en vele anderen. Deze schilders waren vertellers. Hielden hun publiek een spiegel van de maatschappij voor. Maar om hun verhaal echt te begrijpen, is kennis en het herkennen van de symboliek nodig die zij in hun schilderijen op subtiele wijze verwerkten. Het publiek in het toenmalige Holland begreep de boodschap direct. Voor ons, 350 jaar later, is een beetje hulp nodig. Eén ding is zeker, na een avondje ‘Tot Lering en Vermaak kijk je totaal anders naar de schilderijen van de Hollandse Meesters.

Aantal deelnemers:

12

Ik ben lidIk ben geen lid

Ik ben lidIk ben geen lid

Toegang
Deze lezing is voor leden gratis. Niet-leden betalen €10 (betaling uitsluitend aan de kassa met PIN).
Lid worden? Lees verder »
